Wentylator dachowy 1-fazowy z wyrzutem pionowym silnik EC wbudowany potencjometr do regulacji oraz wyłącznik serwisowy GS 01- Rosenberg DVE 355-G.4EA OL

Wentylator dachowy służy do mechanicznego usuwania powietrza z budynku przez dach. Stosuje się go w instalacjach wentylacji wyciągowej w obiektach mieszkalnych, usługowych, gastronomicznych, magazynowych, przemysłowych oraz technicznych. Jego zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego przepływu powietrza, usuwanie wilgoci, ciepła, zapachów lub zanieczyszczeń oraz utrzymanie właściwych warunków higienicznych w pomieszczeniach.

Przy doborze wentylatora dachowego należy zwrócić uwagę przede wszystkim na wydajność powietrza, spręż dyspozycyjny, typ wyrzutu, poziom hałasu, rodzaj silnika, temperaturę przetłaczanego powietrza oraz sposób sterowania. Parametry te są wskazywane jako kluczowe również w materiałach technicznych producentów wentylacji.

Wentylator dachowy AC posiada klasyczny silnik prądu przemiennego. Jest to rozwiązanie proste, trwałe i często tańsze w zakupie. Regulacja obrotów w wentylatorach AC odbywa się zwykle przez regulator transformatorowy, regulator tyrystorowy, przełącznik biegów lub falownik - zależnie od typu silnika i zaleceń producenta.

Wentylator dachowy EC ma silnik elektronicznie komutowany, najczęściej bezszczotkowy, z wbudowaną elektroniką sterującą. Wentylatory EC są bardziej energooszczędne, umożliwiają płynną regulację obrotów i łatwiej współpracują z automatyką budynkową, czujnikami ciśnienia, czujnikami wilgotności, BMS lub sygnałem 0 - 10 V. Systemair wskazuje, że wentylatory EC mogą być sterowane zewnętrznym sygnałem 0 - 10 V, a wentylatory AC regulatorami stopniowymi lub bezstopniowymi.

W praktyce: AC wybiera się tam, gdzie liczy się prostota i niższy koszt zakupu, a EC tam, gdzie ważne są oszczędność energii, płynna regulacja, cicha praca i automatyka.

Wentylator dachowy z wyrzutem pionowym wyrzuca powietrze ku górze, dzięki czemu strumień zużytego powietrza jest lepiej oddalany od dachu, czerpni, okien i innych elementów budynku. To dobre rozwiązanie tam, gdzie trzeba ograniczyć ryzyko ponownego zasysania powietrza usuwanego do instalacji nawiewnej.

Wentylator dachowy z wyrzutem poziomym kieruje powietrze na boki. Sprawdza się przy prostych instalacjach wyciągowych, gdy usuwane powietrze nie jest mocno zanieczyszczone i nie ma ryzyka mieszania się go z powietrzem świeżym. Alnor wskazuje, że wentylatory z wyrzutem poziomym stosuje się tam, gdzie powietrze usuwane nie powoduje ryzyka mieszania się ze świeżym powietrzem pobieranym do budynku.

Ważna jest również odległość od czerpni. W praktyce projektowej przyjmuje się, że przy wyrzucie poziomym odległość wyrzutni od czerpni powinna wynosić co najmniej 10 m, a przy wyrzucie pionowym co najmniej 6 m - wynika to z przepisów techniczno-budowlanych dotyczących sytuowania czerpni i wyrzutni.

Wentylatory dachowe z silnikami AC można sterować na kilka sposobów, ale zawsze należy sprawdzić, czy konkretny silnik jest przystosowany do danej metody regulacji.

Najczęściej stosuje się:

potencjometr lub regulator tyrystorowy - prosta, płynna regulacja napięciowa, zwykle dla mniejszych wentylatorów jednofazowych;

regulator transformatorowy - stabilna, stopniowa regulacja obrotów, często 5-stopniowa, polegająca na zmianie napięcia zasilającego silnik; regulatory transformatorowe są powszechnie opisywane jako rozwiązanie do stopniowej regulacji prędkości silników wentylatorów.

falownik / przemiennik częstotliwości - rozwiązanie dla silników przystosowanych do regulacji częstotliwościowej, szczególnie przy większych wentylatorach trójfazowych. Falownik zmienia częstotliwość i napięcie zasilania, co pozwala płynnie regulować obroty silnika.

Dobrze dobrany regulator zmniejsza zużycie energii, hałas i zużycie mechaniczne wentylatora, ale źle dobrana automatyka może powodować buczenie silnika, przegrzewanie lub niestabilną pracę.

Wentylatory dachowe EC są najczęściej sterowane sygnałem analogowym 0 - 10 V. Oznacza to, że prędkość obrotowa wentylatora zmienia się w zależności od napięcia sygnału sterującego - im wyższy sygnał, tym wyższa prędkość pracy.

Sterowanie może odbywać się przez:

wbudowany potencjometr 0 - 10 V – proste ustawienie punktu pracy bez dodatkowej automatyki;

zewnętrzny potencjometr 0 - 10 V – wygodne sterowanie z pomieszczenia technicznego lub rozdzielnicy;

automatykę HVAC / BMS - sygnał 0 - 10 V z regulatora, sterownika lub systemu zarządzania budynkiem;

czujnik ciśnienia, wilgotności, CO₂ lub temperatury - praca wentylatora zależy wtedy od realnego zapotrzebowania.

Sterowanie PRESS oznacza pracę wentylatora na podstawie ciśnienia w instalacji. Czujnik lub regulator ciśnienia mierzy różnicę ciśnień w kanale i zmienia obroty wentylatora tak, aby utrzymać zadany punkt pracy. Takie rozwiązanie stosuje się np. w instalacjach wielostrefowych, układach z przepustnicami, wentylacji mieszkań, biur, hoteli lub obiektów, w których zapotrzebowanie na powietrze zmienia się w czasie. Venture opisuje regulator CPR-EC jako urządzenie sterujące prędkością wentylatora EC przez stabilizację różnicy ciśnień między kanałem a ciśnieniem referencyjnym.

Sterowanie HIGRO oznacza regulację pracy wentylatora na podstawie wilgotności powietrza. Wentylator zwiększa wydajność, gdy wilgotność rośnie, np. w łazienkach, kuchniach, pralniach, suszarniach lub pomieszczeniach socjalnych. To rozwiązanie poprawia komfort, ogranicza ryzyko kondensacji pary wodnej i pozwala zmniejszyć zużycie energii, ponieważ wentylator nie musi pracować cały czas z maksymalną wydajnością.

W sprzedaży warto rozdzielić te pojęcia: PRESS = regulacja od ciśnienia, HIGRO = regulacja od wilgotności.

Różnica dotyczy prędkości obrotowej silnika. Przy zasilaniu 50 Hz silnik 2-polowy ma wyższą prędkość obrotową, zwykle w okolicach 2800 - 3000 obr./min, natomiast silnik 4-polowy pracuje wolniej, zwykle w okolicach 1400 - 1500 obr./min.

W praktyce:

wentylator 2-polowy daje większą prędkość obrotową, wyższą wydajność z mniejszej średnicy wirnika, ale może generować większy hałas;

wentylator 4-polowy pracuje wolniej, ciszej i często jest korzystniejszy tam, gdzie ważny jest komfort akustyczny, np. w budynkach mieszkalnych, hotelach, biurach lub lokalach usługowych.

Przy doborze nie wystarczy patrzeć tylko na liczbę biegunów. Trzeba sprawdzić pełną charakterystykę: wydajność m³/h, spręż Pa, moc silnika, poziom ciśnienia akustycznego i punkt pracy instalacji.

Termistor PTC, styki TK albo inne zabezpieczenie termiczne chronią silnik wentylatora przed przegrzaniem. Jest to szczególnie ważne w większych silnikach, wentylatorach pracujących długo, instalacjach o zmiennym oporze oraz urządzeniach zamontowanych w trudnych warunkach dachowych.

Zabezpieczenie termiczne może wyłączyć wentylator lub przekazać sygnał alarmowy do regulatora, gdy temperatura uzwojeń silnika przekroczy dopuszczalny poziom. Sentera opisuje regulatory z funkcją monitorowania TK, które wyłączają silnik w przypadku przegrzania, aby zapobiec jego uszkodzeniu.

Przy większych wentylatorach dachowych warto sprawdzić, czy układ sterowania obsługuje wejście TK/PTC oraz czy zabezpieczenie jest poprawnie podłączone, a nie tylko „zmostkowane” w rozdzielnicy.

Dobór wentylatora dachowego powinien opierać się na punkcie pracy instalacji. Najważniejsze parametry to:

wydajność powietrza [m³/h] - ilość powietrza, jaką wentylator ma usunąć;

spręż dyspozycyjny [Pa] - zdolność pokonania oporów kanałów, kratek, przepustnic, tłumików, filtrów i wyrzutni;

poziom hałasu - szczególnie ważny w budynkach mieszkalnych, hotelach, biurach i lokalach usługowych;

temperatura przetłaczanego powietrza - istotna np. dla gastronomii, kuchni, pomieszczeń technicznych i przemysłu;

typ wyrzutu - pionowy lub poziomy;

rodzaj silnika i sterowania - AC, EC, 0 - 10 V, regulator transformatorowy, falownik, PRESS, HIGRO.